Archive for the ‘Art / Literature’ Category

महाभूकम्प, सिंहदरबार र पूर्वाग्रही मनहरू

ऋषिराज बराल बुढापाकाहरूले भनेसुनेको र विश्वका अन्य मुलुकमा भएका मुटु नै हल्लाउने खालका भुइँचालाका बारेमा समाचार आदिबाट हेरेबुझेका हामीले यसपल्ट यसको कहर प्रत्यक्ष रूपमै अनुभूत गर्यौं । ९ दिन भइसक्ता पनि हाम्रो मुटु हल्लिरहेको छ र ‘आयोआयो’ को आवाज मात्रले पनि हामीलाई आतङ्कित तुल्याउंछ । अब त्यत्रो भुइँचालो आउँदैन भन्दा पनि मनको अन्तरकुन्तर एउटा अनिश्चित […]

बौद्धिक स्खलनको पीडा

ऋषिराज बराल गएको हप्ता अङ्ग्रेजी अलाइन पत्रिका “काउन्टरपन्च” मा आन्द्रे भल्चेक र मिचेल वेल्टनका दुइटा महत्वपू्रर्ण रचनाहरू प्रकाशित भए । सन्दर्भ केही फरक भए पनि यी दुवै रचना पश्चिमा बौद्धिकजगत् कसरी पङ्गु, निस्पृह र उपभोक्तावादमा फसेको छ र सत्यको उद्घाटन गर्न अक्षम बनेको छ भन्ने कुरामा केन्द्रित छन् । यति मात्र नभएर यसमा वाम क्षेत्रले […]

याङ्त्से, डुब्न लागेको सूर्य र विखण्डित बिम्ब

ऋषिराज बराल यात्रा आरम्भ गर्दा बडो उत्साह थियो । र फर्कँदा एक किसिमको निरासा । एउटा विम्ब मभित्र ताजै छ । ‘सचित्र चीन’ मा छापिएको एउटा रङ्गिन फोटो देखाएर देउकोटा गुरु ( ऋषि देवकोटा ‘आजाद’) ले भन्नुभएको थियो : “ए भाइ ! यता हेर् त, यिनै हुन् माओ त्से-तुङ, संसारका गरिबहरूका नेता । ” यो […]

युद्धको समग्र तस्बिर ; ‘बर्की नम्बर १३९९९’

विवश बस्ती कथा सर्जक ऋषिराज बरालको कथा संसार पर्गेल्नेहरूले उनको विद्रोही चेतलाई पनि अवश्य नै पर्गेलेको हुनुपर्छ । माओवादी राजनीतिक वृत्तका यी घाघडान कथासर्जकले जनयुद्धका बखान गर्न कन्जुस्याइ“ त गर्दैनन् । तर, युद्धपछिका घाउ र त्यसले उत्पन्न गरेका फोकाहरू पनि उनका सिर्जनामा छरपस्ट हुन्छन् । युद्धका सकारात्मक विम्ब पस्किने क्रमस“गै त्यसभित्रका विकृत पक्षहरू, खासगरी शान्ति […]

नयाँ किसिमले मोर्चाबद्ध बनौँ

‘सांस्कृतिक प्रतिरोध दिवस’ का सन्दर्भमा अपिल ऋषिराज बराल आज चैत्र ५ । आजकै दिन २०५५ सालमा काभ्रेको अनेकोटमा कमरेड च्याङ्वा लामासहित ७ जना कमरेडहरूको हत्या भएको थियो । कलाकार साथीहरूको त्यो प्रतिरोधपूर्ण इतिहासलाई उदात्त उदाहरणका रूपमा लिएर हामी माओवादीहरूले आजको दिनलाई सांस्कृतिक प्रतिरोध दिवसका रूपमा मनाउँदै आएका छौँ । यस सांस्कृतिक प्रतिरोध दिवसका सन्दर्भमा म […]

बर्की नम्बर १३९९९ अर्थात् क्रान्तिकारी आशावाद

डा. नन्दीश अधिकारी ऋषिराज बराल । यो नाम नेपाली साहित्यको क्षेत्रमा अब चिनाइरहनुपर्ने नाम होइन । के कथा–उपन्यास (आख्यान), के समालोचना, के निबन्ध, के सौन्दर्य चिन्तन, के विचारपरक लेखन (चिन्तनपरक लेखन) जताततै उनको कलम चलेको छ । यतिमात्रै होइन उनका कथाहरू उच्चशिक्षाका कतिपय विश्वविद्यालयका कक्षाका पाठ्क्रममा पनि समाविष्ट छन् । भर्खरै बर्की नम्बर १३९९९ नामको […]

यस्तो रह्यो ‘बर्की नम्बर१३९९९ को कार्यक्रम

बैद्य समूह्का भन्दा विप्लव समूहका संस्कृतिक कर्मीहरूको उपस्थितिको वाहुल्य रहेको यो कार्यक्रम निकै रोचक रह्यो l नेता भन्दा समालोचकहरू प्रभावशाली रहे l

अब कसलाई कारबाही गर्ने कमरेड ?

ऋषिराज बराल जनआस्था साप्ताहिकको फागुन ५ को अङ्कमा प्रकाशित ‘क्रान्ति, केको क्रान्ति, कस्तो क्रान्ति ?’ शीर्षकमा प्रकाशित ‘पाठकपत्र’ सित सम्बन्धित भएर उठेका टिप्पणीहरूका सन्दर्भमा मैले केही कुरा प्रस्ट पार्नु आवश्यक ठानेको छु । खासगरेर मेरो पुस्तक सत्ता र संस्कृति मा समाविष्ट ‘जनयुद्ध, सांस्कृतिक आन्दोलन र जनसांस्कृतिक सङ्घ’ तथा ‘सांस्कृतिक सेनासम्बन्धी माओवादी दृष्टिकोण’ मा यसबारे प्रस्ट […]

विसर्जनवाद विरुद्ध एकजुट होऔं

( पालुंगटार बैठकका निर्णयलाई एकीकृत माओवादीको प्रचण्ड-बाबुराम गुटले लत्याएपछि क्रान्तिकारी विचारको रक्षा र विकासका लागि बौद्धिक–सांस्कृतिक क्षेत्रबाट वैचारिक सङ्घर्ष चलाउने उदेश्यका साथ हामीले क्रान्तिकारी बौद्धिक–सांस्कृतिक मञ्च, नेपालको निर्माण गरेका थियौं र यसको विचार सम्प्रेषणका लागि The Next Front लाई माध्यम बनाएका थियौं l यसका विरुद्ध विरोधीहरूबाट मात्र नभएर आफूलाई क्रान्तिकारी भन्नेहरूबाट समेत प्रहार भयो l […]

”बर्की नम्बर १३९९९” अर्थात् नयाँ प्रतिबद्धता

(भर्खरै आख्यानकार ऋषिराज बरालका पछिल्ला कथाहरूको सङ्ग्रह ”बर्की नम्बर १३९९९” बजारमा आएको छ l यसमा जम्मा १३ ओटा कथाहरू सङ्कलित छन् l यहाँ हामीले यस सङ्ग्रहका बारेमा कथाकारको आत्मस्वीकृति प्रस्तुत गरेका छौं l यसबाट यसमा के-कस्ता कथाहरू समाविष्ट छन् भन्ने कुरा थाहा हुन्छ l जस्तो कथाकारको भनाइ छ : ”यसमा समाविष्ट कथाहरूमा केही मात्रमा पीडा […]

See real websites hosted and built by iPage customers.